Czytasz
Irena Słomińska o tomiku wierszy Danieli Długosz-Pency – „Idąc do…”

Irena Słomińska o tomiku wierszy Danieli Długosz-Pency – „Idąc do…”

PRZEZ  POEZJĘ,  PRZEZ  ŻYCIE…  –  PODRÓŻ

 

 

Daniela Długosz-Penca, znana nam z „Najprościej” poetka z Prudnika na Opolszczyźnie, podsumowała swe życie wyborem wierszy „Idąc do…”. Owocne, obfitujące w dokonania, docenione, owiane splendorem, wielorako uhonorowane, zaangażowane w pracę pasje 90 lat istnienia, które było podróżą przez świat i wartości do… Mówiąc za Danielą – Boga i naszej pamięci. Ślad stopy na piasku, ślad stopy wśród gwiazd.

Ogrom dokonań poetki opisano w książce, do niej więc odsyłam, skupiając się na wierszach. A jest to ich wybór z jedenastu książek poetyckich i wiersze z lat 2021-2022.

W wierszach z „Zielnika” (1992) poetka dokonuje samookreślenia przez swój człowieczy wybór z przyrody. Wydaje mi się, że opisuje swoje istnienie, wyraz rąk tak, jakby je zasuszyła w zielniku:

PALCE
Szybkie zręcznie chwytają,
Mierzą, dają, znaczą.
Dłoń bez nich – uboga.
Dzień zaczynają oczu przecieraniem,
Krojeniem, zapinaniem, zamykaniem.
Palce matki czułością przemienione
Kończą wieczór bezradnością,
Znakiem krzyża w zasypianiu.
Zręczne w działaniu,
W dźwiganiu mocne,
Szyją, prasują, dziergają,
Przywołują z niebytu istnienia.
Dotknięciem myśli uczłowieczają.
Zawsze posłuszne w precyzji,
Kocham te ręce z palców szorstkością
Bo bez nich cóż bym mogła.
 (str. 19)

Tomik „Zauroczenie” (1992) ma dla mnie smak wyznania, które zyskuje wymiar dokumentu z życia i określającej je rzeczywistości, pulsującej uczuciami, a skala ich jest szeroka – od cierpienia, samotności, czasu pożerającego czułość po nieśmiałą nadzieję, że wspomnienie miłości ocala. Staje się drogą do Boga.

BYŁO SŁOWO
Dałeś mi Panie mowę
Słowa długo obłaskawiane
Żebym umiała trwać
Blisko Twej doskonałości
Czytać rozumieć wypełniać
Ale ja nie szukam ich początku
Składam niezdarnie wyrazy
Wciąż na opak
Aby przykryć nagość duszy
Aby rozmazać alter ego
Aby uniknąć Twojego sądu
Aby zachować anonimowość
Bez cierpienia i pokory

A przecież wierzę że
„Na początku było słowo”
 (str. 26)

Przeszliśmy ścieżką wczesnych wierszy do wyboru z tomiku „Witraże” (1995), w którym życie osiąga niepowtarzalny sens poprzez dostrzeżenie przez podmiot piękna bytu – jego form. Autorka ociera się tu o metafizykę. Ocalającą i wątpiącą.

OFIARA GODZIN
Ofiarował mi Pan godziny życia
Aby je poznać i pokochać
Godziny nadziei i rodzenia
Godziny miłości i bólu
Godziny wzrastania i lęku
Godziny niepokoju i tęsknoty
Godziny pracy i zabiegania
Godziny prawdy i rozliczenia
Godziny choroby i cierpienia
Godziny troski i owocobrania
Zaplanował też – wierzę –
Godziny umierania
A gdy czas się wypełni
Z czym stanę przed Bogiem
Gdy w pustych dłoniach
Tylko piasek i wiatr
 (str. 29)

Wiele wierszy to treny – lament po śmierci syna. Mam wrażenie, że przestrzeń ich się zacieśnia, osacza, wypowiadana przez zaciśnięte usta. Mają one niepowtarzalny kształt artystyczny.

Kolejny tomik „Ego i mit” (1997) próbuje przełożyć kształt pojedynczego istnienia, codzienne życie, w prawie sakralny, uniwersalny porządek. Rozszerza ramy ludzkiego bytu o to, co ponadludzkie.

RAJGARDAS
Dolina Niemna jak rajski ogród,
Gdzie wąż nad Litwą króluje.
Wśród oczeretów, gdzieś w głębi,
Tajemne przejścia w mocy duchów.
Głazy przez diabły rozrzucone,
A kwiaty pachnące na przekór.
Nad rudą zielenią trzęsawisk
Pazioskrzydłe motyle.
Z szumu drzew legendy
O ondynach, o Perunie
I pięknej Egle z wężem nad wężami,
A także o dzieciach w drzewa przemienionych.
Druskienniki, lipiec 1996
(str. 36)

Urzekające są wiersze z tomu „Łupinki snu” (1997), lotne, radosne, ciepłe. Kolejny tom „Szmer piasku zostanie” (1999) mówi o naszych świętach, Nowym Roku, Wigiliach, naszych śladach na piasku wpisanych w przemijanie, pamięć cmentarzy.

Tomik „Lubię chodzić po życiu” (2000) utrwala podróże poetki po Polsce i świecie, jej szczególną wrażliwość na klimat pejzażu, wywołanych przezeń uczuć, miłości i historii.

Zaś tomik „Oto chwila” (2006) cechuje rozmach, jakby widzenie ważnych chwil w powiększeniu. Urzekł mnie wiersz o ojcu… Autorka rozluźnia wiersz, pozwala mu „płynąć”: Tato porozmawiajmy znowu / jak dawniej na ganku / niechaj otworzą się serca / abym umiała pojąć / sens życia w miłości / i cierpieniu jak Twoje (str. 66).

„Oswajanie cienia” (2010) poraża bogactwem – dróg ku Bogu, poczynając od Biblii – Słowa, prowadząc przez słowo papieży po nasze słowa, które winny mieć wagę i sens.

I jeszcze tomiki „Tylko zdumienie” (2017) oraz „Dokąd” (2022). Piękne.

Nie jestem w stanie opisać pełni bogactwa tej książeczki. Tylko je sygnalizuję. Daniela Długosz-Penca i jej niebanalny świat.

Irena Słomińska

Daniela Długosz-Penca. Idąc do… Wybór wierszy. Prudnik 2023.


________________________________________________________
Daniela Długosz-Penca –. urodzona we Włoszczowie w 1932 roku, doktor nauk humanistycznych, nauczycielka Studium Nauczycielskiego w Prudniku. Jako poetka debiutowała w 1977 roku. Zredagowała tomiki poezji wydawane przez Klub Ludzi Piszących w Prudniku. Przez 35 lat była opiekunką KLP – animatorką życia kulturalnego w środowisku. Wydała 10 tomików autorskich. Jej wiersze drukowane były w almanachach, a także w wielu antologiach poezji. Obecnie współpracuje z „Tygodnikiem Prudnickim”, „Gońcem Świętokrzyskim”, „Radostową”, „Własnym Głosem”, „Najprościej”, „Zygzak” oraz z Prudnickim Ośrodkiem Kultury. Należy do Nauczycielskiego Klubu Literackiego w Opolu oraz Opolskiego Oddziału Związku Literatów Polskich. Pisze i uczestniczy w życiu kulturalnym środowiska prudnickiego, jest emerytką i mieszka w ulubionym Prudniku.


Irena Słomińska – urodziła się w 1948 roku, w Siemiatyczach. Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim. Poetka, autorka recenzji, współredaktorka tomików. Debiutowała w 1975 („Głos Szczeciński”). Opublikowała arkusz poetycki Stopa za stopą (Szczecin 1976) oraz w Białymstoku tomiki: Granice (1990), Powracają ogrody(1994), A przecież jest jeszcze miłość (1999), W błękicie odnajdziemy się o zmierzchu (2001), Przebaczyć sobie dzień (2003), A w kruchej skorupce dusza (2004), Smak istnienia (współautorka, 2009), Pogranicza (2011), Przydrożnym różom nie brak wyobraźni (2012), Doznania (2016), Tożsamość (2018), Jestem (2019), Nieskończony wiersz (2019), Nić, nie tylko Ariadny(2020), Lampka wiary (wybór), (2020). Związana z Nauczycielskim Klubem Literackim w Białymstoku. Jest członkiem Związku Literatów Polskich. Mieszka w Białymstoku.

 

 

 

 

 

 

Białymstoku.

 

Przewiń do góry
Skip to content